Posts Tagged ‘hezkuntza’

Urrezko Globoak, BAFTAk, Kritikarien Sariketa… aurrez ematen diren beste hainbat sariketek gidatu ohi dute film batek Oscarretara egiten duen bidea eta, noski, denbora horretan zehar hautagai bakoitzeko ekoizleek zein filmaren gainerako lantaldeak botoa emateko eskumena duten Akademiako sektore ezberdinekin eraikitzen dituzten loturek. Martin McDonaghen Three Billboards Outside Ebbing, Missouri filmak indartsu hasi zuen lasterketa uda partean, aipaturiko sariketa horiek guztietan eskuratu du Film Onenaren garaikurra (Donostia Zinemaldian ere Ikusleen Saria jaso zuen, Perlak saileko filmen artean lehian) eta, horrenbestez, Oscarra irabazteko faborito nagusia da egun.

Three Billboares Outside Ebbing, Missouri1.jpgBaina faborito izaera horren oinarrian badira arrazoi sakonak. Lehenik eta behin, filmaren bizkarrezurra sostengatzen duen gidoi bikaina. Filmografia laburra osatzen duten aurreko bi lanetan bezala, McDonaghek berak idatzia, istorioa kontatzerako garaian estilo fresko eta originala lantzeko duen gaitasunaren erakusle da, batez ere lotura narratiboak eraikitzerako orduan. Istorioa haritzen duten pertsonaiak fintasunez marraztu ditu eta garapen dramatiko oso adimentsuak dituzte; horri esker, Londresko zinegileak istorioa ikusleak espero ez duen bideetatik eramaten du, tentsioa une zehatzetan indartu eta ezusteko gertaerei zuku guztia ateraz. Zentzu horretan, estimatzekoa da pertsonaiek muturreko egoeren aurrean dituzten kontraesanak esploratzeari tarte zabala eskaini izana. Dilema moralak izatera bultzatzen dituzten gertaeren aurrean harturiko jarrerak eremu grisetan garatzen ditu McDnoaghek, ezer ez da zuri ala beltza euren jokabidean eta horrek sakontasun handia ematen dio istorioari.

Halaber, gai konplexu askoren inguruko gogoetak plazaratzen ditu filmak: alaba gaztearen heriotzak sortzen duen hutsuneari nola aurre egin, zenbateraino ote den mendekua tresna eraginkorrena bake pertsonala lortzeko edota botere gehiegikeria eta ekintza ankerrak zenbateraino ote diren soilik instituzionalki edo kulturalki nagusitasuna dutenen jokaera. Kontakizunak aurrera egin ahala, gainera, hainbat pertsonaiaren dilemak beste pertsonaia batzuetan islatzen dira, eta horren bidez gai komunen arteko paralelismo mamitsuak eraikitzen ditu zinegile ingelesak. Horrez gain, filmean presente daude gogoetarako beste hainbat gai ere, istorio nagusirako hain esanguratsu izan ez arren, kontakizunaren testuingurua  eta dilema politiko zein moralak are gehiago aberasten dituztenak. Horien artean da Irakeko gerra, zeinak balio duen gizonezko estatubatuar hegemonikoak emakumeekiko duen jarrera aberrian zein atzerrian berbera dela islatzeko.

THREE BILLBOARDS OUTSIDE OF EBBING, MISSOURIBarne gatazka horiek islatzeko, dramatikoki indar handia duten eszenen aldeko hautua egin du McDonaghek. Gogoangarrienen artean topa ditzakegu emakume protagonista gizatasun osoz gorpuztu duen Frances McDormandek iragarki kartelak sutan topatzen dituenekoa (plano subjektiboen bitartez bere ezintasun eta amorrua ikusleak bete-betean senti ditzake) eta, bestetik, polizia burugogor eta erretxinduak ospitalean erabat kaltetuta ohetik ere altxa ezin duenean, aurrez berak jipoitu duen publizista topatzen duenekoa. Hau guztia indartzeko, alor formalaren lanketa eraginkorra baliatu du filmeko lantaldeak, alderdi artistikoa izugarri goratu gabe, kokaleku berberak erabili ditu kontakizunak aurrera egin ahala pertsonaien barreneko eraldaketa ilustratzeko. Hau guztia irisgarri egiteko, aurreko filmetan baino metodo konbentzionalagoa erabiltzeaz gain, McDonaghek aktore zerrenda aukeraketa erakargarria osatu du, eta euretako bakoitza antzezpen gogoangarrietara bultzatu. Sinesgarritasuna transmititzen dute pertsonaiek, nagusietatik itzalean geratzen direnetaraino, eta horri esker lortu du ikuslea istorioan erabat murgiltzea. Ezin ahaztu Carter Burwellen soinu banda ezin pertsonalagoa ere, ohi bezala, maisutasunez eraikitzen baitu musikaren bitartez lotura pertsonaia bakoitzaren barne sentimenduen eta ikusleak jasotzen dituen emozioen artean.

Three Bilboards Outside Ebbing, Missouri da Film Onenaren Oscarra eskuratzeko aukera gehien dituena, kontuan izanik, Harvey Weinsteinen afera abiapuntu hartuta, berriki Hollywooden hautsak harrotu dituztela luzaroan emakumeei eginiko gehiegikeria kasuek. Halakoak gaitzesteko mugimendu sendoa sortu da zinema industria estatubatuarrean eta filmen mundu mailako sariketa nagusiak ezinbestean mami eta mezu politikoa izan ohi dituenez, ez litzateke harritzekoa izango aurtengoan indarkeriaz eraildako alaba galdu duen amaren mendekua abiapuntu duen McDonaghen filmak onarpen zabala izatea.

Trailerra:

 

Ingelesez errodatu eta ekoizpena AEBekin elkarlanean egitea probestu du Luca Guadagninok Call Me By Your Name Hollywoodeko sari nagusien zirkuluan barneratzeko. Zinegile italiarraren bosgarren film luzea da honakoa eta lorpena da pelikula hautagaien artean egotea bera, formalki gainontzeko lehiakideek eskaintzen dutenaren oso bestelako proposamena luzatzen diolako ikuslegoari. Filosofia, musika, artea… testuinguru intelektualeko istorioaren erdigune da gurasoak unibertsitateko irakasle dituen mutil nerabea, eta udako oporraldian hauek ikastaro berezi baterako euren etxean hartzen duten gizon gaztearekiko mutila bera sentitzen hasten den erakarpena. Gizarte eta sexu konbentzioen haustura dago, beraz, filmeko istorioaren oinarrian.

Call Me By Your Name1Kontuan hartzekoa da pelikulak kontatzen duena bi gizonen arteko amodio harremana dela eta Guadagninok eszena adimentsuen bitartez gogorarazten dio ikusleari, egun geroz eta onarpen zabalagoa izan arren, oraindik ere gizarte homofobo batean bizi garela. Horregatik ikusten ditugu filmeko protagonistak hainbatetan bere burua justifikatu beharrean, baita ezkutua ekiten ere, jasoko duten gaitzespenaren beldurrez. Hori gutxi balitz, filma adina tarte handiak banatzen dituen bi gizonezkoren arteko amodio istorioa da, nerabea bere burua eta sexualitatea bera deskubritzen ari den bitartean, mutil gazteak esperientzia du, heldutasunera bideratu duten hainbat bizipen ditu jada bizkar gainean, eta filmak desberdintasun horietan azpimarra modu esplizituan jarri ez arren, nabari da egoera bakoitzari aurre egiterako orduan amoranteek jarrera kontrajarriak dituztela. Bada, hain zuzen, bi protagonisten nortasun ezberdinak dira euren erakarpen istorioa hainbeste magnetismo ematen diotenak. Bi aktore nagusien besoetan erortzen da filmeko dramaren pisu gehiena eta hauek baita ardura hori fintasunez eta sinesgarritasun osoz bete ere.

Alor formalari dagokionez, erritmo geldoak eta plano luzeek agerian uzten dute kontakizuna janzterako orduan Guadagninok zinemagintza europarretik edaten duela eta oraingoan ere horren alde egin duela hautua. Zinegile italiarrak abiada biziko muntaketari uko egin eta irudiak osotasunean probesten ditu, ikuslea pertsonaien garunean murgilaraziz. Hori baita azken batean filmaren funts nagusia, protagonistek sakonean dituzten sentimenduak azaleratu eta plano, enkoadraketa zein kamera angelu bakoitza unean uneko sentsazioak indartzeko probestea, izan desioa, zoriontasuna, inbidia, amorrua beldurra, segurtasun eza… zentzu horretan, pertsonaien barne sentimendu horiekin etengabeko komunikazioan dagoen argazki lan aparta osatu du Sayombhu Mukdeeprom argazki zuzendari tailandiarrak. Nabarmentzekoa da filmeko lantaldeak irudiak lantzerako orduan izandako ausardia, gorputz biluziak eta jarduera sexualak naturaltasun osoz islatu baititu, Hollywooden zentsura kodeetatik oso urrun.

Call Me By Your Name2Ezin eraginkorragoa da James Ivory beteranoak André Aciman idazle estatubatuarraren izen bereko nobelan oinarriturik osaturiko gidoia ere, bereziki protagonista nerabearen iniziaziozko bidaia eraikitzerako orduan fintasun handiz haritzen duelako narrazioaren garapena. Horren erakusle nagusi dira film amaierako hiru eztanda dramatiko nagusiak. Lehena, aitak semeari bera ere sakonean homosexuala dela aitortu eta gazte garaiko beldurrek eta babes zein nortasun sendo baten faltak nagusi zen familia eredua onartzera bultzatu zutela azaltzen dion unea (paradoxa bikaina, azken batean, amore emate horri zor diolako filmeko protagonistak bizitza bera). Bigarrena, maitale helduak protagonista gazteari ezkondu egingo dela jakinarazteko telefonoz deitzen dioneko unea (baina… gizon ala emakume batekin? Zuzendariak enigma hori argitu ez eta atea irekita uzten du, aurrez aitak kontatu dion ezintasunezko istorio hori errepikatu edo gailentzeari). Eta azkena, hau guztiaren jakitun, protagonista gazteak plano egonkor batean etxeko sutondoari begira negar egin eta udako maitalearen galera, bere nortasunaren onarpena eta heldutasunerako jauzia, erronka denak aldi berean onartzen dituenekoa.

Call Me By Your Name da, zalantzarik gabe, aurtengo Oscar hautagaien artean film ezberdinena, eta ausardia hori da, hain justu, garaikur nagusiaren lehiatik urruntzen duena. Jakina da Hollywoodeko Akademiaren joera kontserbadorea dela eta, azken urteetan elizako pedofilia edota pertsona beltzen aldeko istorioak saritu arren, ez duela Guadagninok proposatzen duen kontakizuna goratuko. Urrutiegi joatea litzateke Mendebaldeko gizarte kodeei entretenimenduaren bitartez forma ematen dien ideologia faktoriarentzat, eta hobe, noski, aurrerakoitasunaren aldeko urratsak pausoz pauso ematea. Alfonbra gorriko salaketa mediatikoetatik haratago, ikustekoa izango da aurtengo sariketek transmitituko duten mezu politikoa.

Trailerra: